Princehof
Oorspronkelijk heet dit in 1623 gebouwde monument Princehof. Het is in opdracht van Prins Maurits als jachtslot en buitenverblijf gebouwd onder leiding van bouwmeester Willem Arentssen van Salen uit Den Haag. Het gebouw heeft twee identieke trapgevels en is een mooi voorbeeld van de Hollandse Renaissance architectuur.

Gouvernement
Toen Prins Maurits in 1626 gestorven is, is de ambtswoning overgegaan naar de militaire gouverneur; de hoogste militaire bevelhebber van de vesting. Het gebouw werd toen ook wel het Gouvernement genoemd. De Gouverneur verbleef hier tot 1795, waarna heeft het nog enkele jaren gediend als woning voor militaire en burgerlijke functionarissen, maar doordat het gebouw in verval raakte, werd het alleen nog gebruikt als opslagplaats. In 1823 is bovendien een deel van de achtervleugel gesloopt.

 

 

De Koepelkerk (1607) ligt in het centrum van de Kerkring. Het is de eerste kerk in Nederland die voor de protestantse eredienst is gebouwd en daardoor ook model werd voor vele latere protestante kerken.

Prins Maurits heeft de bouw van de kerk gesteund met 7000 gulden, maar wenste daarvoor wel dat de kerk in een ronde of achthoekige vorm werd gebouwd (centraalbouw).

Tijdens het beleg van de fransen in 1793 en in de Tweede Wereldoorlog heeft de kerk zware schade opgelopen. In 1950 was de kerk hiervan op een haar na weer helemaal gerestaureerd, toen er brand ontstond, waarbij alleen de muren van de kerk overeind bleven staan.

Men noemt dit centraalbouw. De kerk is gebouwd zonder krans van kapellen en zijbeuken. Niet het altaar maar de kansel moest het middelpunt zijn.

Willemstad heeft de Koepelkerk in de loop der jaren herbouwd en in 1996 is de kerk van binnen en van buiten opnieuw gerestaureerd.

In de gebrandschilderde ramen van de kerk treft u de wapens aan van de provincie Noord-Brabant, de Burgerlijke gemeente Willemstad, Polder de Ruigenhil, Polder Heijningen, Huis van Oranje, Jan IV van Glymes en het zegel van de Nederlands Hervormde(nu:Protestante) gemeente.

De kerk is te bezichtigen en ook rondleidingen en het beklimmen van de toren is mogelijk. Zie de website van Stichting Vrienden van de Willemstadse Koepelkerk voor meer informatie en de openstellingstijden.

Bron: Heemkundekringdewillemstad.nl en Vriendenwillemstadsekoepelkerk.nl

Het raadhuis stamt uit 1587 en is net als vele andere gebouwen in Willemstad deels door Prins Maurits gefinancierd. Prins Maurits eiste daarvoor dat het raadhuis tevens als kerkgebouw zou dienen (de koepelkerk was er immers nog niet)Tot 1973 is dit monument in gebruikt geweest als gemeentehuis. De gemeente Moerdijk heeft het gebouw in 1999 verkocht aan een particulier.

Naast Raadhuis en kerk werd het gebouw ook gebruikt als rechtbank. Op de zolder was een graanopslag voor het geval van een belegering en de kelder werd gebruikt als vleeshal, waag en onder de toren bevond zich de gevangenis. Het torenkamertje gebruikte Prins Maurits voor het opbergen van zijn papieren.

Let ook eens op de open pui met het stergewelf in de toren. Dit was de zogenaamde roepstoel en werd gebruikt om 'boeren, burgers en buitenlui' op de hoogte te brengen van de door de overheid opgelegde besluiten en mededelingen.

Boven de hoofdingang vindt u drie wapens. Aan de rechterzijde het wapen van het geslacht Van Glymes, in het midden het wapen van Prins Maurits en links het wapen van de voormalige gemeente Willemstad.

Bron: Heemkundekringdewillemstad.nl

D'Orangemolen is te vinden aan de Benedenkade 1 in Willemstad. Het is een bijzonder grote ronde molen die al van kilometers afstand te zien is. Deze stenen korenmolen (bovenkruier) die in 1734 in opdracht van de Nassause Domeinraad werd gebouwd voor 8.000 florijnen.

Ook deze molen was vroeger van de Prinsen van Oranje. Prins Maurits verpachtte de molen aan de molenaar die het meeste bood. Men noemde deze molen de dwangmolen, omdat alle Willemstadse boeren verplicht waren hun graan bij d’Orangemolen te laten malen.

De molen is particulier eigendom en in gebruik als woning. De molen is in 1999 gerestaureerd, waarbij ook de wieken weer terug zijn aangebracht. In 2004 heeft de molen voor het eerst sinds 40 jaar weer gedraaid.

De Voorstraat is een van de oudste straten van Willemstad en is -net als de Groenstraat- in twee rijbanen verdeeld met in het midden een bomenrij.
Aan het einde van de Voorstraat ligt de Kerkring, rondom de gracht met daarbinnen de Koepelkerk en het vierkante kerkhof.

De Voorstraat maakte reeds deel uit van het oorspronkelijke dorpsplan van het in 1565 aangelegde dorpje Ruigenhil. De Voorstraat is loodrecht op de dijk aangelegd, tussen de evenwijdige gelegen Groenstraat (toen: Westachterstraat) en de Achterstraat (toen: Oostachterstraat).

Het huidige wachthuis bij de Landpoort is gebouwd in 1953, nadat het oorspronkelijke wachthuis tijdens WOII zo zwaar beschadigde raakte, dat het in 1951 gesloopt is.

Het oorspronkelijke wachthuis bij de Landpoort dateert van 1760 en had een verdieping en een wachtgang met twee bogen. In het gebouw was het geniebureau gevestigd.

Het huidige wachthuis is in dezelfde stijl herbouwd en in gebruik genomen als brandweerkazerne. Op dit moment doet dit gebouw nog steeds dienst als Brandweerkazerne.

Bron: Vrijwillige brandweer van de gemeente Moerdijk, post Willemstad

Landpoortstraat 47 | Willemstad

De affuitloods maakt deel uit van de vesting. Het is gebouwd in 1867 als opslagplaats voor affuiten (onderstellen van zwaar artillerie-materiaal). Later werden er ook militairen in de loods ondergebracht.

Dit rijksmonument bevindt zich aan de Hofstraat 1 in Willemstad.

Hofstraat 1 | Willemstad
Het huidige Arsenaal is in 1793 gebouwd ter vervanging van het oude in verval geraakte arsenaal. Het is -in opdracht van de Oranjes- ontworpen door Architect Philip Willem Schonck.

Het Arsenaal ligt aan de Benedenkade 6. Het is destijds dicht bij de haven gebouwd, zodat de wapens en munitie makkelijker getransporteerd kon worden, want dat ging meestal over het water.

Het rechthoekig bakstenen gebouw met houten kroonlijst is tot het einde van de vesting Willemstad in 1926 in gebruik geweest als wapen- en munitiemagazijn. Na deze periode werd het Arsenaal nog wel gebruikt voor de opslag van militaire goederen.

Rond 1960 werd het Arsenaal gekocht door particulier. Deze heeft het rijksmonument in 1973 laten restaureren. Sinsdien vinden er culturele en sociale activiteiten plaats in het Arsenaal.

Wachthuis aan de Waterpoort
Het wachthuis (Corps de garde) bij de -verdwenen- Waterpoort is in 1750 naast het arsenaal gebouwd.

Het bakstenen wachthuis aan de Benedenkade 4 heeft een ingebouwde galerij, waaronder de wachters droog bleven tijdens de wacht. De wachtgang bestaat uit 5 bogen aan de voorzijde.

In het wachthuis zijn stenen in de buitenmuur gemetseld die herinneren aan de hoge waterstanden van 1775, 1808, 1894, 1916 en 1953.

Bron: Heemkundekring De Willemstad

AANVULLENDE INFORMATIE: 

Normaal is het Arsenaal geen openbaar toegankelijk gebouw.

arsenaal
Benedenkade 6 | Willemstad

Geschiedenis
Reeds in 1748 werd op deze plaats naar het ontwerp van kapitein-ingenieur Michiel Mattheus van Oosterzee (1720-1774) het Fort Anna gebouwd, vernoemd naar Anna van Hannover. In 1793 werd het fort Carolina genoemd, maar het was toen al vervallen.

De Fransen bouwden hier in 1811 het Fort "l'Enfer", voor de verdediging van Willemstad bij een eventuele Engelse invasie. Dit fort werd in 1813 omgedoopt in de huidige naam. Het was een vierkant geheel waarin een Franse militaire toren (tour modèle no. 3 stond, die 14 manschappen en 9500 kg buskruit kon bevatten. Dit is een van de drie overgebleven tours-modeles in Nederland. Van 1882-1884 werd het fort gemoderniseerd. Het kon toen 118 man bevatten. Deze sterkte werd tijdens de Eerste Wereldoorlog ook aangehouden.

Het fort moest rugdekking verlenen aan het Fort Sabina Henrica www.fortsabina.nl . In 1926 werd het als zodanig opgeheven. Het fort werd net, als andere oudere fortificaties in de omgeving, gedurende de mobilisatie opnieuw bezet met militairen. Secties van het 1e Bataljon van het 39e Regiment Infanterie bezetten de forten Sabina en De Hel. Zij vormden onderdeel van de voorverdediging die Vesting Willemstad heette. Ze inundeerden de Ruigenhilse polder, wierpen versperringen op en bezetten een zwakke verdedigingslinie. Op 14 mei 1940 werd het fort aangevallen door een formatie Duitse pantserwagens, die de bezetting tot overgave dwong. Het gevecht leverde schade aan het fort op en een nabij gelegen woning brandde uit.

In de periode 1941-1944 werd het fort door de Duitsers bezet. Op 5 november 1944 werd het fort benaderd door de South Wales Borderers, die dachten dat het fort geen bezetting meer had. De bevrijders werden onverwacht nog vanuit het fort door mortiervuur aangevallen, waarbij enkele doden vielen. Tegen de avond waren de Duitsers vertrokken en werd het fort alsnog ingenomen.

In 1957 werd op het fort nog een straalzender geplaatst ten behoeve van Vliegbasis Woensdrecht, maar in 1961 beëindigde men het militaire gebruik. Het kwam in bezit van de gemeente en werd in 1988 tot rijksmonument verklaard.

Heden:
U kunt het fort op zaterdag en zondag bezoeken tussen 11.00u en 17.00u en genieten van doorlopende exposities.

Volg het fort ook op facebook via https://www.facebook.com/Uitinwillemstad/

Voor vragen over boekingen en arrangementen mailt u naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

AANVULLENDE INFORMATIE: 

Fort Sabina tijdens mobilisatie eerste wereld oorlog

Helsedijk 85 | Willemstad

Fort Sabina hoorde met de forten Prins Frederik in Ooltgensplaat, Buitensluis in Numansdorp en de Bovensluis en De Hel uit Willemstad tot de Stelling van het Hollandsch Diep en Volkerak, met Willemstad als centrale vesting.

AANVULLENDE INFORMATIE: 

Op het kruispunt van Noord-Brabant, Zuid-Holland en Zeeland ligt het 12 hectare grote en sfeervolle Fort Sabina. Fort Sabina maakt deel uit van de Zuider Waterlinie. Bijzonderheden van dit fort zijn de Tour Modèle uit de tijd van Napoleon, de onderaardse gangen en de grote kazerne die nu gebruikt kunnen worden als vergaderlocaties. Tijdens openingstijden bent u van harte welkom om deze unieke locatie te komen bekijken. Er is een knusse lunchroom in de gewelven van de kazerne en een sfeervol terras op de terre voor de Napoleontische toren. Fort Sabina is uitermate geschikt teambuilding, trainingen, vergaderingen en groepsarrangementen. Voor groepsarrangementen en groepsbezoeken kijkt u op www.fortsabina.nl

Fortweg 1 | Heijningen

Eigentijds feesten en dineren in nostalgische sferen”Tussen vesting en fortFort Bovensluis is gelegen nabij de prachtige vesting Willemstad. Zoals de naam al doet vermoeden is het restaurant gevestigd in een voormalig fort, wat onderdeel uitmaakt van de Zuider Waterlinie. De linie is de oudste, langste en meest gebruikteaaneenschakeling van forten, vestingsteden en inundatiegebieden die Nederland ooit gekend heeft.Ondanks dat de nostalgische sfeer van het pand behouden is gebleven, ontbreekt het niemand op het fort aan moderne gemakken. Met mooi weer kunt u gebruik maken van het ruime terras,wat uitzicht biedt op het Hollands Diep.De omgeving leent zich uitstekend voor schitterende fiets- en wandeltochten.

www.fortbovensluis.nl

Fort Bovensluis

Oostdijk 22, Willemstad